Toolbox 1 | Elkaar aanspreken op onveilig gedrag

Leerdoel

Na deze toolbox:

• Begrijp je waarom elkaar aanspreken belangrijk is.
• Herken je onveilige situaties en handelingen.
• Weet je hoe je collega’s op een respectvolle manier kunt aanspreken.
• Draag je actief bij aan een veilige werkomgeving.

Waarom is dit belangrijk?

Veel ongevallen ontstaan niet door gebrek aan kennis, maar doordat medewerkers:

• risico’s accepteren;
• afwijken van procedures;
• elkaar niet aanspreken op onveilig gedrag.

Een veilige werkplek is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Iedereen heeft het recht én de plicht om een collega aan te spreken wanneer hij of zij een onveilige situatie ziet.

Binnen VCA** wordt van medewerkers verwacht dat zij actief bijdragen aan veiligheid en elkaar helpen veilig te werken.

Wat is onveilig gedrag?

Voorbeelden van onveilig gedrag zijn:

• Geen PBM’s dragen terwijl dit verplicht is.
• Onder een hangende last lopen.
• Een machine gebruiken zonder afscherming.
• Werken zonder LMRA uit te voeren.
• Op hoogte werken zonder valbeveiliging.
• Een afzetting negeren.

Waarom spreken we elkaar soms niet aan?

Veel voorkomende redenen:

• “Dat is niet mijn taak.”
• “Hij weet zelf wel wat hij doet.”
• “Ik wil geen discussie krijgen.”
• “Het is een ervaren collega.”

Juist hierdoor blijven risico’s bestaan en kunnen ongevallen ontstaan.

Hoe spreek je een collega aan?

Stap 1: Beschrijf wat je ziet

Bijvoorbeeld:

“Ik zie dat je zonder veiligheidsbril aan het slijpen bent.”

Stap 2: Leg uit waarom dit risico geeft

Bijvoorbeeld:

“Daardoor kunnen metaaldeeltjes in je ogen terechtkomen.”

Stap 3: Zoek samen naar een oplossing

Bijvoorbeeld:

“Kun je eerst even een veiligheidsbril pakken?”

Stap 4: Bedank de collega

Bijvoorbeeld:

“Bedankt dat je dit direct oppakt.”

Wat doe je als een collega niet luistert?

1. Blijf rustig en respectvol.
2. Leg het risico nogmaals uit.
3. Stop indien nodig de werkzaamheden.
4. Meld het bij de leidinggevende.

Veiligheid gaat altijd vóór productie.

Praktijkvoorbeeld

Tijdens montagewerkzaamheden ziet een medewerker dat een collega zonder helm in een hijsgebied loopt.

De medewerker spreekt de collega aan:

“Je loopt zonder helm binnen het hijsgebied. Als er iets valt kan dat ernstig letsel veroorzaken. Kun je eerst je helm opzetten?”

De collega haalt direct zijn helm op en de werkzaamheden worden veilig voortgezet.

Hierdoor is mogelijk een ernstig ongeval voorkomen.

Samenvatting

• Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
• Iedereen mag en moet onveilig gedrag bespreekbaar maken.
• Spreek collega’s respectvol aan.
• Focus op het risico, niet op de persoon.
• Veiligheid gaat altijd voor productie.