Leerdoel

Na deze toolbox:

• Begrijp je waarom incidenten en bijna-ongevallen worden onderzocht.
• Weet je wat een bijna-ongeval is.
• Begrijp je hoe meldingen bijdragen aan een veiligere werkomgeving.
• Draag je actief bij aan het voorkomen van herhaling.

Waarom leren van incidenten?

Iedere organisatie krijgt te maken met incidenten, afwijkingen of bijna-ongevallen.

Het belangrijkste is niet wie er schuld heeft, maar wat we ervan kunnen leren.

Door incidenten te onderzoeken kunnen we:

• Herhaling voorkomen.
• Risico’s beter beheersen.
• Procedures verbeteren.
• Veiliger samenwerken.

Wat is een incident?

Een incident is een gebeurtenis die leidt tot:

• Letsel.
• Materiële schade.
• Milieuschade.
• Verstoring van werkzaamheden.

Voorbeelden:

• Een medewerker raakt gewond.
• Een machine raakt beschadigd.
• Er ontstaat een lekkage.

Wat is een bijna-ongeval?

Een bijna-ongeval is een gebeurtenis waarbij:

• Geen letsel ontstaat.
• Geen schade ontstaat.
• Maar waarbij dit wel had kunnen gebeuren.

Voorbeelden:

• Een vallend voorwerp mist een medewerker op enkele centimeters.
• Een heftruck remt net op tijd.
• Een medewerker struikelt maar valt niet.

Juist van bijna-ongevallen kunnen we veel leren.

Waarom melden?

Veel ernstige ongevallen worden voorafgegaan door meerdere kleine incidenten of bijna-ongevallen.

Door deze te melden kunnen risico’s tijdig worden aangepakt.

Een melding kan helpen om:

• Procedures aan te passen.
• Extra maatregelen te nemen.
• Collega’s bewust te maken.
• Toekomstige incidenten te voorkomen.

Onderzoek zonder schuldvraag

Bij een incident wordt gekeken naar:

• Wat gebeurde er?
• Waarom gebeurde het?
• Welke factoren speelden een rol?
• Hoe voorkomen we herhaling?

Het doel is verbeteren, niet beschuldigen.

Een open meldcultuur zorgt ervoor dat medewerkers incidenten durven melden.

Samen leren

Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Daarom delen we lessen uit incidenten met collega’s.

Zo voorkomen we dat dezelfde fout opnieuw wordt gemaakt.

Iedere melding draagt bij aan een veiligere werkplek.

Praktijkvoorbeeld

Tijdens een hijsoperatie schiet een hijsband gedeeltelijk los.

De last valt niet en er ontstaat geen schade.

Het incident wordt gemeld en onderzocht.

Uit het onderzoek blijkt dat de aanslagmethode niet correct was toegepast.

Na extra instructie en werkafspraken wordt herhaling voorkomen.

Wat kun jij doen?

• Meld incidenten en bijna-ongevallen.
• Werk mee aan onderzoeken.
• Deel ervaringen met collega’s.
• Leer van fouten.
• Pas verbetermaatregelen toe.

Samen zorgen we voor een veilige werkomgeving.

Bespreek met elkaar

1. Wat verstaan wij onder een bijna-ongeval?
2. Worden incidenten altijd gemeld?
3. Welke lessen hebben wij recent geleerd?
4. Hoe zorgen wij ervoor dat verbeteringen worden toegepast?
5. Wat kunnen wij doen om de meldcultuur te verbeteren?

Samenvatting

• Meld incidenten en bijna-ongevallen.
• Onderzoek richt zich op leren en verbeteren.
• Het doel is herhaling voorkomen.
• Deel lessen met collega’s.
• Veiligheid verbetert door samen te leren.

Instructievideo

Leren van incidenten en bijna-ongevallen

Zoekterm YouTube:
“learning from near misses safety”

Alternatief

Zoekterm YouTube:
“veiligheid bijna ongeval melden”

Waarom dit onderwerp?

• Sluit direct aan op de VCA**-eis van continu verbeteren.
• Stimuleert een open veiligheidscultuur.
• Helpt medewerkers risico’s beter te herkennen.
• Versterkt het teamgevoel rondom veiligheid.