Toolbox 3 | Communicatie op de werkplek

Leerdoel

Na deze toolbox:

• Begrijp je waarom goede communicatie essentieel is voor veilig werken.
• Herken je situaties waarin miscommunicatie kan ontstaan.
• Weet je hoe je informatie duidelijk overbrengt.
• Draag je bij aan een veilige samenwerking binnen het team.

Waarom is communicatie belangrijk?

Veel incidenten ontstaan doordat medewerkers:

• Aannames doen.
• Onduidelijke instructies geven.
• Elkaar niet begrijpen.
• Belangrijke informatie niet delen.

Goede communicatie voorkomt fouten, misverstanden en ongevallen.

Wat verstaan we onder goede communicatie?

Goede communicatie betekent dat:

• Instructies duidelijk worden gegeven.
• De ontvanger begrijpt wat bedoeld wordt.
• Informatie wordt teruggekoppeld.
• Onduidelijkheden direct worden besproken.

Veilige communicatie is altijd tweerichtingsverkeer.

Veelvoorkomende oorzaken van miscommunicatie

Onduidelijke instructies

Bijvoorbeeld:

“Ruim dat even op.”

Maar welk materiaal moet worden opgeruimd?

Niet controleren of de boodschap begrepen is

Een medewerker knikt, maar heeft de instructie niet goed begrepen.

Omgevingsfactoren

• Lawaai
• Slecht zicht
• Grote afstanden
• Werkdruk

Aannames

“Dat weet hij vast wel.”

Aannames kunnen leiden tot gevaarlijke situaties.

Veilige communicatie in de praktijk

Geef duidelijke instructies

Niet:

“Pak dat gereedschap even.”

Wel:

“Pak de momentsleutel uit de gereedschapskist.”

Vraag om terugkoppeling

Bijvoorbeeld:

“Kun je herhalen wat de afspraak is?”

Meld risico’s direct

Zie je een gevaar?

Meld dit direct aan collega’s en leidinggevende.

Stel vragen

Bij twijfel geldt:

Vraag eerst, werk daarna.

---

Communicatie tijdens risicovolle werkzaamheden

Extra aandacht is nodig bij:

• Hijswerkzaamheden.
• Werken op hoogte.
• Graafwerkzaamheden.
• Werkzaamheden met machines.
• Werkzaamheden in verkeerssituaties.

Maak vooraf duidelijke afspraken over:

• Taken.
• Verantwoordelijkheden.
• Hand- en armseinen.
• Stopcommando’s.

---

Praktijkvoorbeeld

Tijdens een hijsoperatie geeft een medewerker een onduidelijk handsein.

De machinist begrijpt het signaal verkeerd waardoor de last in een verkeerde richting beweegt.

Gelukkig wordt de fout direct opgemerkt en stopt de machinist de beweging.

Door vooraf duidelijke communicatieafspraken te maken had deze situatie voorkomen kunnen worden.

Communicatie en veiligheidscultuur

In een veilige organisatie:

• Durven medewerkers vragen te stellen.
• Worden risico’s besproken.
• Worden fouten gemeld.
• Helpen collega’s elkaar.

Goede communicatie zorgt ervoor dat iedereen veilig thuis komt.

Samenvatting

• Goede communicatie voorkomt ongevallen.
• Geef duidelijke instructies.
• Controleer of afspraken zijn begrepen.
• Meld risico’s direct.
• Stel vragen bij twijfel.
• Veiligheid begint met goede samenwerking.